15-07-2006
|
[ Verhuisd! ] - [ PARLANDO!
@ 07:34:10 ] |
Vanaf vandaag heeft Parlando een nieuwe plaats: poezieinvlaanderen.blogspot.com.
Deze 'oude' site blijft beschikbaar als archief.
|
|
|
|
14-07-2006
|
|
[ PARLAN.DOC (12) ] - [ PARLANDO!
@ 15:52:35 ] |
5. Plaats
Plaats is een moeilijk ding. Tijd, zo hadden we gisteren bedisseld, is niet-lineair, niet eenduidig, maar dat hoeft geen ramp te zijn. Het ellendige aan plaats is dat het zo eenduidig is. Er is in principe niets zo ellendig als plaats. Denken we in de eerste plaats aan ons eigen lichaam. Als we pijn lijden is er geen ontsnappen aan. Heeft u al ooit al erg veel pijn gehad, zodat u uit uw lichaam weg wilde? Ik heb grote eerbied voor de beoefenaars van de geneeskunde en voor de zorgverleners van mensen wiens lichaam een erge plek is om in te wonen. Ik kan geen ergere dingen bedenken dan mensen (en dieren) die veel pijn lijden. Plaats wordt zo een hallucinant klein gekrompen hel. Plaats is ook immoreel bij uitstek. Overal op onze wereldbol wonen mensen. Op sommige plaatsen is er de mogelijkheid om lang en gezond te leven. Op andere leven mensen in mensonwaardige omstandigheden. Het is een verhaal dat niet stopt, een groot verhaal dat niet dood is. Het is een nachtmerrie die net als die van de oorlog altijd wel ergens ter wereld plaats vindt.
Plaats, het is niet te doen. Dan zijn er nog de mensen wiens leven beperkt wordt door muren, echte of symbolische. Hoe de liefde en plaats met elkaar verbonden zijn, of vaak helemaal niet, ach, u begrijpt het: er is over plaats niet veel positiefs te zeggen. Van het gegeven plaats word ik eerlijk gezegd wanhopig. ‘Over’ het gegeven plaats staat er zowel in de proloog als in de epiloog, net als ‘over’ tijd een gedicht. Voor plaats week ik uit naar de zinkende stad, Venetië. In de proloog zit deze stad verwikkeld met het element tijd, maar in de epiloog overheerst het zinkende van plaats. Ik post hieronder iets over plaats in de theatrale registers van Reve. Het is tevens een huldedicht voor deze grote schrijver.
Rialto
voor Gerard Reve
in een aangespoelde stad
tussen land in water schiepAntonio da Ponte
een brug
eb en vloed ondertussen
werden verguld
in paleizen aan plafonds gepleisterd
een Maagd werd aan land gedragen:
Santa Maria Gloriosa dei Frari
Santa Maria della Salute
Santa Maria della Carita
Santa Maria della Misericorda
Santa Maria dei Servi
save our souls
als tussen bruggen de zee stijgt
als tussen muren dood door water dreigt
als San Marco’s bronzen moren
almaar dichter het wassende water horen
als Venetië’s leeuw log wiekend
traag zijn eeuwenoude nu natte nest vliedt
als de basiliek engelvleugelveilig de stad verlaat
en Antonio’s brug vlot te water gaat
als Christofoor het Kind draagt
en Gij ten hemel vaart
Herlinda Vekemans
@
Met de rubriek 'PARLAN.DOC' wil Parlando! één Vlaamse dichter een maand lang speciale aandacht schenken. Elke week wordt minstens één bijdrage van hem verwacht.
Het PARLAN.DOC-archief is hiernaast na te gaan. De vorige gast Alain Delmotte gaf de fakkel door aan Herlinda Vekemans. Dit is haar eerste week.
|
|
|
|
13-07-2006
|
|
[ PARLAN.DOC (12) ] - [ PARLANDO!
@ 14:10:43 ] |
4. Chronologie
Tijd, plaats en handeling maken traditioneel deel uit van een verhaal. Met tijd is van alles aan de hand. Het lijkt op het eerste gezicht een eenduidig, lineair gegeven, maar we weten al uit de dagelijkse ervaring dat de eenduidigheid hiervan een illusie is. Zelfs als we de tijd accuraat meten, is er weinig objectiviteit in te herkennen. Het subjectieve gehalte van tijd hangt ongetwijfeld samen met het gegeven plaats, maar zelfs los van plaats wordt tijd subjectief beleefd, omdat onze biografie in de tijd verknoopt is. Kindertijd en het jachtige van het professionele leven hebben qua tijdsbeleving haast niets gemeen, en het is al van ver aan te voelen dat de tijd van het oud zijn ook weer existentieel verschilt van elke andere vorm van tijd. Het subjectieve van tijd zet zich voort in de poëzie. Poëzie is ondermeer subjectief beleefde leestijd, die in vergelijking met proza veel minder aan de gemiddelde tijd van lezen gebonden is. De lezer van poëzie is veel meer dan de lezer van proza diegene die de tekst met de tijd verbindt, op eigen tempo.
Tijd is dus een subjectief gegeven. Nochtans is er iets als geschiedenis, en de accumulatie van tijd in beschavingen. Een tijd die naar het aanvoelen van velen de oude wereld definitief versplinterde, was de periode van WOI. Ik ben er al lezende langs getrokken, en heb me met ontzetting de slagvelden en het effect van oorlog op mens en beschaving voor de geest proberen te halen. De versplintering van de oude wereld als de oerknal van het postmodernisme. In de proloog van de bundel evolueren we in de tijd met rasse schreden naar drie oorlogsopnamen (als u ze graag leest: zie mijn website, klik op de cover van de bundel). Er staan in totaal 7 gedichten in de proloog. Hier volgt er eentje uit het register ‘dreiging’. Er zitten woorden in uit de valkenij. Een valk is een door de mens getemde roofvogel. Een roofvogel zat ook al in het wit van de mythe in het begin van dit bundelverhaal.
Valkant
een eeuw
nog in zonneleen
wikkelt zijn groene braak
in as en verhit
en ligt
de zon
al in bruikleen
breekt de langveter
van schijn en tijd
licht scherp vooruit
en wiekelt
boven het doffe schijnsel
van huis en huid
over de plek hangt
een kap een spin een kroon
van wenden is geen sprake
Herlinda Vekemans
@
Met de rubriek 'PARLAN.DOC' wil Parlando! één Vlaamse dichter een maand lang speciale aandacht schenken. Elke week wordt minstens één bijdrage van hem verwacht.
Het PARLAN.DOC-archief is hiernaast na te gaan. De vorige gast Alain Delmotte gaf de fakkel door aan Herlinda Vekemans. Dit is haar eerste week.
|
|
|
|
|
|
[ Bertold Brecht ] - [ PARLANDO!
@ 09:06:25 ] |
20/07/06 - GENT: Muziekverteltheater Bertold Brecht met Jessie De Caluwé en Ludo Vandeau - 19u30 - 4,5€ - Hof van Ryhove, Onderstraat 22.
|
|
|
|
12-07-2006
|
|
[ Bericht van de redactie: ] - [ PARLANDO!
@ 20:25:25 ] |
Misschien bots je hier op rare dingen.Momenteel wordt er druk getimmerd aan een heus verjaardagsfeest. Zaterdag wordt Parlando twee jaar! Spannend...
|
|
|
|
|
|
[ PARLAN.DOC (12) ] - [ PARLANDO!
@ 10:36:20 ] |
3. De man als muze
Het ‘verhaal’ in versneden hangt op een ondergrondse manier aan elkaar, dit zoals al aangegeven, om lezers niet op één denkpad te dwingen. Bovengronds is water of de afwezigheid daarvan een mogelijke denklijn van het verhaal. Maar lezers vinden hun eigen paden. Het heeft me verbaasd dat er toch lezers zijn die om zo’n te volgen denkpad vragen. Zo vroeg een buur me, teleurgesteld door de discrepantie tussen mijn dagelijks buur-zijn en de afwezigheid in de bundel van mijn op het eerste zicht toch niet lastig te begrijpen persoon, of ik niet eens een en ander wilde uitleggen. Uitleggen. Maar hoe zou ik moeten beginnen en hoe zou ik kunnen stoppen, en waar zou ondertussen de lezer zijn? En de gedichten? Ik ga dus niets uitleggen. De vrijblijvende wegwijzers in de bundel naar de denkwegen die ik zelf gevolgd heb, zijn niet meer dan een mogelijkheid. Hierbij zo’n wegwijzer naar de laag ‘verhaal’. Het is geen uitleg, maar een uitnodiging tot lezen, ook van andere poëzie dan die van mezelf, omdat verschillende manieren van lezen bij poëzie de moeite loont.
Het verhaal begint op de kaft met de foto van een beeld dat in het Capitolijns museum in Rome te zien is, De stervende Galliër. Ik heb het nog niet in ‘levende lijve’ gezien. Ik vond het in een oud prentenboek zonder uitgiftedatum (Roma, Cento tavole), en zag de muzische aantrekkingskracht ervan. Ik heb het tijdens het schrijven van versneden bij me in de buurt gehad, en zowel de proloog als de epiloog van de bundel zo genoemd. Zijn sterven stopt immers niet, het zit gevangen in het beeld.
Voor een vrouwelijke dichter (of een vrouw actief in andere kunsten) kan een man muzisch zijn. Hoe het komt dat dit gegeven in onze cultuur zo weinig aan bod komt, is me een raadsel. Hoe het komt dat het nieuws is als Germaine Greer een boek over de jongen publiceert, kan ik maar net begrijpen in het licht van haar voorafgaand strijdend feministisch standpunt, en de interpretatie van de media daarvan. Nochtans is haar begrip van de mannelijke schoonheid een denkpunt in haar feministisch bewustzijn waar ik erg veel bewondering voor heb. De cultus van het vrouwenlichaam is in onze cultuur bijzonder zichtbaar: onze cultuur vereert het vrouwenlichaam. Wat Greer doet, een respectvolle maar expliciete muzische libidinarisering van het mannelijke (zij het in het geval van haar boek in het bijzonder: de jongen), is een logische stap in het feministische bewustzijn. Het is van een ander gehalte dan de sluikse of expliciet erotische verwijzingen naar het mannelijke door vrouwelijke auteurs, het gaat om een erkenning van het muzische van de man en de jongen. Dit gegeven hoop ik in het kwetsbare verhaal dat begon met de kaft van versneden te hebben ingebracht.
Daarmee begint een niet-eenduidig verhaal. Voor een vrouw is het muzische van de man immers een dubbelzinnig gegeven. Er is enerzijds het beschermende en het grootmoedige. Maar zijn lichaam maakt meer dan dat van de vrouw deel uit van het menselijk archief van geweldpleging. Zijn lichaam staat zo ondermeer symbool voor een niet aflatende bron van verkwetsbaring van anderen. Dit alles is verschrijfbaar en muzisch, zij het problematisch en dubbel.
De man op de kaft van versneden is een stervende krijger. Het geweld dat van hem uitging maakt plaats voor het kwetsbare. Zijn linkerarm is gebogen, en ondersteunt zijn al stervende lichaam. Zijn rechterhand ligt op zijn dij en kan daar alle momenten vanaf glijden. Het beeld stolt zijn sterven. Op de minimale kwetsuur van de snede in zijn zijde na is zijn lichaam ongeschonden. Bemerk de ‘onschuld’ van zijn rechterbovenarm, een niet tot vechten of verdedigen aanwezige kracht, als die van een slapende man. Dit beeld is ongetwijfeld een verheerlijking van de mannelijke schoonheid, het muzische gehalte ervan is onmiskenbaar. In versneden zijn veel mannenportretten te vinden. De bundel eindigt met een blik op Herakles. Het was Herakles die Prometheus uit zijn benarde positie op de rots bevrijdde.
Morgen een kijkje in de laag ‘chronologie’.
Herlinda Vekemans
@
Met de rubriek 'PARLAN.DOC' wil Parlando! één Vlaamse dichter een maand lang speciale aandacht schenken. Elke week wordt minstens één bijdrage van hem verwacht.
Het PARLAN.DOC-archief is hiernaast na te gaan. De vorige gast Alain Delmotte gaf de fakkel door aan Herlinda Vekemans. Dit is haar eerste week.
|
|
|
|
11-07-2006
|
|
[ PARLAN.DOC (12) ] - [ PARLANDO!
@ 10:09:55 ] |
2. Verhaal
Het verhaal is kwetsbaar geworden. U kent dat tot vervelens toe herhaald verhaal dat de grote verhalen nu dood zijn. Voor het graf met het verhaal ‘God’ bijvoorbeeld hebben de ‘drie meesters van de argwaan’ (P.Ricoeur) postgevat, te weten Nietzsche, Freud en Marx. Over de kleinere verhalen hebben nog geen doodsklokken geluid, maar helemaal gezond zijn ze niet. De media maakt graag verhalen. Die worden aangedikt, vetgemest, voor iedereen te kijk gezet en gretig geconsumeerd. Oorlogsrapportering over bijvoorbeeld de oorlog in Irak blijkt vaak een gemaakt verhaal. Op het literaire front krijgt pulp fictie als chick lit een plek in ‘literatuurbijlagen’. Lezen en schrijven van literatuur is echter geen doodse of koopse bedoening.
In het lezen en schrijven word ik vaak aangetrokken door het kwetsbare en het verhaal heeft alleen al daarom een muzische aantrekkingskracht. In versneden heb ik, de bundel samenstellend, het verhaal een plaats willen geven. Om het te beschermen heb ik het in lagen verstopt, daarbij meteen de eigen vertrekpunten in een onherkenbaar verbrokkelde laag eronder aangebracht. Ik ga er van uit dat de eigen particuliere besognes niet expliciet in mijn gedichten aanwezig mogen zijn. Ik weet dat dit betwistbaar is, maar één dichter kan niet alles willen met zijn gedichten. Daarvoor is er een dichtersgemeenschap, en is het lezen van verschillende poëzie een proeven van de rijkdom ervan in ons en andere taalgebieden. De eigen dingen krijg je schrijvend echter moeilijk helemaal weg gefilterd, tenzij je flarden bestaande taalweefsels gaat importeren (de keuze zegt dan echter ook al wat). Ik heb ze daarom bewust in een bedekt laagje wel toegelaten, maar dan ondergronds in de vorm van wat je stemmingen of akkoorden zou kunnen noemen. Ik hoop daarmee de lezer in zijn lectuur niet op een denkpad te dwingen. In de volgende dagen toon ik u enkele wegwijzers naar tijd en plaats van het verhaal, maar vanaf de ‘handeling’ van het verhaal zal ik u alleen laten om uw eventueel lezen niet te storen.
Morgen eerst nog meer algemeens over het verhaal, vertrekkend van de foto op de omslag van de bundel, maar nu eerst het openingsgedicht uit versneden. U ziet en hoort Prometheus. Kijkt u uit, hij is erg boos op de mens.
Prometheus
en scheur leuk
verhalen op je buik
ja en lik holbol speeksel
op de lekke snippers
en blaas ze glazig
je ketent er alle ogen mee
maar niet de mijne
je lichaam in rots
je ogen en oren voor ik ze doof
je huid voor ik ze verkil
je neus en mond voor ik ze roof
je stem voor ik ze verstil
over losse taal gaat steevast de zweep
siste de zee plots pissig tussen de tenen
van broer hemelreus
je uur zonder schaduw ooit
vervolgde onverstoorbaar de zwaar gehavende
je uur in rots verstomd
vuurogige dagjesvliegen
horzeldomme vliezenvleesjes
schichtig scheurbuikgespuis
Herlinda Vekemans
@
Met de rubriek 'PARLAN.DOC' wil Parlando! één Vlaamse dichter een maand lang speciale aandacht schenken. Elke week wordt minstens één bijdrage van hem verwacht.
Het PARLAN.DOC-archief is hiernaast na te gaan. De vorige gast Alain Delmotte gaf de fakkel door aan Herlinda Vekemans. Dit is haar eerste week.
|
|
|
|
|
|
[ Geleide Poëzieroute Vlassenbroek ] - [ PARLANDO!
@ 10:03:10 ] |
16/07/06- VLASSENBROEK: Geleide Poëzieroute in Vlassenbroek: de opgestelde poëzie wordt gelezen door woordkunstenaars en het geheel wordt muzikaal opgeluisterd door het ensemble "Dendermonde Brass" - duur van de wandeling: ± 1 u 30 min - 10u30 - 2€ - verzamelen op het kerkplein.
|
|
|
|
10-07-2006
|
|
[ PARLAN.DOC (12) ] - [ PARLANDO!
@ 14:33:14 ] |
1. Rite de passage
Dag lezer, deze maand bestaat dit weblog twee jaar, een hele prestatie van de redactie. Ik zal eens kijken of ik dankzij de gastvrijheid hier het webloggen een maand volhoud, leest u mee? Deze week schrijf ik met het enthousiasme van de start elke dag wat.
Vandaag over beginnen met poëzie, drie stukjes tekst waarin het plotse, het hevige en het dubbele van een begin herkenbaar zijn. Eerst drie regels uit het gedicht Facture Baroque van Paul van Ostaijen:
‘soms slaat het verlangen der mensen zo hoog uit
dat zij takelen de nederige boot
en ter zee gaan’
In mijn zwervende lectuur deze week, kwam ik voorbij nog twee stukjes tekst die dit dubbele gevoel (verlangen en een aanvoelen van kleinte) vanuit geheel verschillende hoeken duiden. Ze werden geschreven als levenswijsheid, maar ze lijken me ook op het lezen en schrijven van toepassing. Eentje las ik in een boek met chassidische wijsheid. Met het eerste deeltje van de wijsheid is het moeilijk instemmen, maar symbolisch gelezen geeft het een gevoel van begin en vrijheid mee:
‘Twee zakken
Rabbi Bunam sprak tot zijn leerlingen: ‘Ieder van jullie moet twee zakken hebben om naar behoefte in de ene of in de andere te kunnen tasten: in de rechter ligt het woord: ‘Om mijnentwille is de wereld geschapen’, en in de linker: ‘Ik ben stof en as.’’ (Chassidische vertellingen, Martin Buber, Kosmos Z & K, 1965, 2006. (de eerste wijsheid komt uit de Talmoed (Sanhedrin 37) en de tweede uit Genesis, 18:27)
Een ander stukje geeft de slotwoorden van de Kritiek van de praktische rede van Kant (wiens werk ik alleen uit beschrijvende bronnen een beetje ken). In dit stukje komt het besef van eigen kleinte eerst: ‘Twee dingen vervullen het hart telkens met weer nieuwe en toenemende bewondering en eerbied, hoe vaker en langer we daarover nadenken: de hemel vol sterren boven mij en de morele wet in mij. (…) De aanblik van het eerste vernietigt als het ware mijn belangrijkheid, als een dierlijk wezen, dat de stof waaruit het voortgekomen is, weer terug moet geven aan de planeet (slechts een stipje in het heelal), nadat het een korte tijd (men weet niet hoe) van levenskracht voorzien was. Het tweede echter verhoogt mijn waarde als een begrijpend wezen, oneindig door mijn persoonlijkheid, waarin zich een morele wet openbaart, die van de dierenwereld en zelfs van de hele zintuiglijke wereld onafhankelijk is’ (in Jos de Mul, De domesticatie van het noodlot, Klement, Pelckmans, 2006 , p. 133).
Beginnen met poëzie schrijven (en lezen) voelt zoals het verlangen in de dichtregels van Van Ostaijen. Als het op onjonge leeftijd van de ene dag op de andere begint, heeft het veel van wakker worden op een ongekende plek, ver van alles wat vertrouwd is. Het grote voordeel van zo’n plots begin is dat je van daaruit opnieuw kan en moet vertrekken, met letterlijk alles. Het geeft naast heel veel twijfel aan eigen mogen en kunnen ook levenslust en schrijfzin. De zintuigen en daardoor ook het denken en voelen, lijken opnieuw geboren. Er ontstaat een dubbel aanvoelen dat voortkomt uit het genot van de hergeboorte en het verhevigde besef van de eigen kleinheid.
Morgen, een kijkje in de schrijf- en leeslaag ‘verhaal’, en een gedicht.
Herlinda Vekemans
@
Met de rubriek 'PARLAN.DOC' wil Parlando! één Vlaamse dichter een maand lang speciale aandacht schenken. Elke week wordt minstens één bijdrage van hem verwacht.
Het PARLAN.DOC-archief is hiernaast na te gaan. De vorige gast Alain Delmotte gaf de fakkel door aan Herlinda Vekemans. Dit is haar eerste week.
|
|
|
|
|
|
[ Vlaanderen kan goed 'barsten' ] - [ PARLANDO!
@ 14:17:27 ] |
Op het poëziefestival in Leerdam (Nederland) vond de uitreiking van de wedstrijd met als thema 'Barst' plaats. Er waren 6 inzendingen uit Vlaanderen.
David Troch was bij de 10 genomineerden. Sylvie Marie deed het nog beter met een tweede plaats voor haar gedicht 'vertrek' en nog een Vlaming, Erik Wauters kaapte de eerste prijs weg.
|
|
|
|
|
|
[ Slam poetry ] - [ PARLANDO!
@ 14:02:35 ] |
15/07/06 - HEUSDEN-ZOLDER: Slam poetry met o.a. Wouter de Wit en Jee Kast - 19u - 5/7€ - De Schuur, St.-Quirinusstraat 23 - info.
|
|
|
|
..
|
